सनकादिक परिचय

०१

श्रीपाद
श्रीवल्लभ

Sripada
Srivallabha

इ.स. १३२०–१३५०

प्रथम अवतार

First Avatar

श्रीपाद श्रीवल्लभ

Shripada Shrivallabha

अवतार Avatar श्री दत्तात्रेयांचा प्रथम अवतार (कलियुगात) First avatar of Shri Dattatreya in Kali Yuga

जन्मस्थान Birthplace पीठापूर, आंध्र प्रदेश

नृसिंहवाडी संबंध Connection श्री नृसिंह सरस्वतींचे पूर्ण अवतार; नृसिंहवाडीत पादुका स्वरूपाने श्रीपाद श्रीवल्लभांचीही उपासना होते Previous avatar of Shri Nrusinha Saraswati; the Padukas at Nrunsinhwadi also embody Sripada Srivallabha

श्रीपाद श्रीवल्लभ हे दत्तात्रेयांचे कलियुगातील प्रथम अवतार मानले जातात. त्यांचे जीवन व लीला श्री गुरुचरित्र या ग्रंथात वर्णिलेल्या आहेत. भाद्रपद मासात गणेश चतुर्थीच्या दिवशी त्यांची जयंती साजरी केली जाते. नृसिंहवाडीच्या मनोहर पादुकांमध्ये श्रीपाद श्रीवल्लभांचेही अस्तित्व मानले जाते — म्हणून नित्यपूजेमध्ये "श्री दत्तात्रेय, श्रीपाद श्रीवल्लभ व श्री नृसिंह सरस्वती देवताप्रीत्यर्थ असा संकल्प केला जातो".

Sripada Srivallabha is revered as the first avatar of Lord Dattatreya in Kali Yuga. His life and divine deeds are described in the sacred Shri Gurucharitra. His birth anniversary is celebrated on Ganesha Chaturthi day in Bhadrapad. The Manohar Padukas at Nrunsinhwadi also embody the presence of Sripada Srivallabha — when the Padukas were established, the sankalpa was in the name of both Sripada Srivallabha and Nrusinha Saraswati.

"श्रीपाद श्रीवल्लभ स्वामी हे कलियुगाचे उद्धारक. त्यांचे स्मरण केल्याने सर्व विघ्ने नाहीसी होतात."

"Sripada Srivallabha is the deliverer of Kali Yuga. Remembering Him removes all obstacles from one's life."

०२

श्री नृसिंह
सरस्वती स्वामी

Shri Nrusinha
Saraswati Swami

इ.स. १३७८–१४५९

द्वितीय अवतार

Second Avatar

श्री नृसिंह सरस्वती स्वामी महाराज

Shri Nrusinha Saraswati Swami Maharaj

जन्म Born इ.स. १३७८, कारंजा लाड, महाराष्ट्र 1378 CE, Karanja Lad, Maharashtra

नृसिंहवाडी वास्तव्य Stay बारा वर्षे (इ.स. १४२२–१४३४) Twelve years (1422–1434 CE)

पादुका स्थापना Padukas इ.स. १४३४ — औदुंबर वृक्षाखाली 1434 CE — on a black stone under the Audumbar tree

श्री नृसिंह सरस्वती हे दत्तात्रेयांचे द्वितीय अवतार. नृसिंहवाडीत त्यांनी बारा वर्षे तपश्चर्या केली आणि येथेच मनोहर पादुका स्थापित केल्या. ते भक्तवत्सल, करुणासागर व सिद्धपुरुष होते. त्यांच्या जीवनलीलांचे वर्णन श्री गुरुचरित्र या ५२ अध्यायांच्या ग्रंथात आहे. त्यांनी भैरंभट्ट जेरे यांना सांगितले — "पादुकांच्या रूपाने मी येथेच कायम राहणार आहे."

Shri Nrusinha Saraswati is the second avatar of Lord Dattatreya. He performed twelve years of penance at Nrunsinhwadi and established the Manohar Padukas here. Compassionate, powerful and saintly, his divine deeds are described in the 52-chapter Shri Gurucharitra. He assured Bhairavbhat Jere: "In the form of these Padukas, I will remain here permanently."

"मनोहर पादुकांच्या रूपाने अहर्निश येथे वास्तव्य करून मी भक्तांच्या मनोकामना पूर्ण करत असतो."
— श्री नृसिंह सरस्वती स्वामी

"Dwelling here eternally in the form of the Manohar Padukas, I fulfil the wishes of all devotees."
— Shri Nrusinha Saraswati Swami

०३

☸

श्री नारायण
स्वामी

Shri Narayan
Swami

टेंबे स्वामींपूर्वी ~५० वर्षे

~50 yrs before Tembe Swami

सिद्ध साधू

Siddha Sadhu

श्री नारायण स्वामी महाराज

Shri Narayan Swami Maharaj

संप्रदाय Tradition सरस्वती संप्रदाय — श्री दत्तमहाराजांकडून संन्यास दीक्षा Saraswati Sampradaya — initiated by Shri Dattamaharaj himself

नृसिंहवाडी संबंध Connection कृष्णा-पंचगंगा संगमावरील श्री दत्त पादुकांचे भक्तिपूर्वक अर्चन करून जीवन्मुक्त पदवीस पोहोचले Reached Jivanmukta state by devoutly worshipping the Datta Padukas at Krishna-Panchganga confluence

श्री नारायण स्वामी महाराज हे सरस्वती संप्रदायातील थोर संत होते. श्री टेंबे स्वामी महाराजांनी युवाशिक्षा ग्रंथात त्यांचे चरित्र दिले आहे. टेंबे स्वामी लिहितात — "कृष्णापंचनद्योगेऽर्च्य श्रीदत्तपादुके। भक्त्या नारायणस्वामी जीवन्मुक्तोऽधुना भवत्॥" नृसिंहवाडीत त्यांचे मंदिर आहे व पालखी सोहळ्यात त्यांच्या मंदिरातूनच उत्सव मूर्ती आणली जाते.

Shri Narayan Swami Maharaj was a great saint of the Saraswati Sampradaya. Shri Tembe Swami describes him in the Yuvashiksha scripture, writing: "By devoutly worshipping the Shri Datta Padukas at the confluence of Krishna-Panchganga, Narayan Swami attained the state of Jivanmukta (liberated while alive)." His temple exists at Nrunsinhwadi and the Utsav Murti is brought from his temple during the Palkhi procession.

"कृष्णापंचनद्योगेऽर्च्य श्रीदत्तपादुके। भक्त्या नारायणस्वामी जीवन्मुक्तोऽधुना भवत्॥"
— श्री युवाशिक्षा (टेंबे स्वामी)

"Worshipping the Shri Datta Padukas at Krishna-Panchganga confluence with devotion, Narayan Swami became liberated while still alive."
— Shri Yuvashiksha (Tembe Swami)

०४

श्री वासुदेवानंद
सरस्वती

Shri Vasudevanand
Saraswati

इ.स. १८५४–१९१४

टेंबे स्वामी

Tembe Swami

श्री वासुदेवानंद सरस्वती (टेंबे स्वामी)

Shri Vasudevanand Saraswati (Tembe Swami)

काळ Period शके १७७६–१८३६ | सन १८५४–१९१४

राजधानी उद्घोष Declaration नृसिंहवाडीला "दत्तभक्तांची राजधानी" घोषित केले Declared Nrunsinhwadi as "Capital of Datta Devotees"

साहित्य Works कृष्णालहरी, दत्तमाहात्म्य, नक्षत्रमालिका, युवाशिक्षा व इतर अनेक ग्रंथ Krishnalahri, Nakshtramalika, Yuvashiksha & many more

श्री वासुदेवानंद सरस्वती (टेंबे स्वामी) हे दत्तात्रेयांचे साक्षात अवतार मानले जातात. भारतभ्रमण केल्यानंतर त्यांनी नृसिंहवाडीत बारा वर्षे वास्तव्य केले. त्यांनी नृसिंहवाडीला "दत्तांची राजधानी सुखाची" म्हणून संबोधले. त्यांच्या प्रसिद्ध कृष्णालहरी स्तोत्रात कृष्णामातेची स्तुती आहे. नृसिंहवाडीत त्यांनी राहिलेला कक्ष आजही जपला गेला आहे.

Shri Vasudevanand Saraswati (Tembe Swami) is regarded as a direct incarnation of Lord Dattatreya. After travelling all of India, he resided at Nrunsinhwadi for twelve years and declared it the "Capital of Datta devotees." His celebrated work Krishnalahri praises Krishnamaata. The room where he stayed at Nrunsinhwadi is preserved to this day.

!! नरसोबाची वाडी जे लोकमान्या !! कृष्णा तीरा शोभवी जी सुधन्या !!
!! अन्या तैसी देखिली म्या न साची !! श्रीदत्ताची राजधानी सुखाची !!
— प. प. श्री वासुदेवानंद सरस्वती (टेंबे स्वामी) महाराज

"Narsobachi Wadi, revered by all — it adorns the banks of the blessed Krishna. Nowhere else have I seen its equal — the joyful capital of Shri Dattatreya."
— P. P. Shri Vasudevanand Saraswati (Tembe Swami) Maharaj

Sanakadik Parichay